Sven Goran Eriksson u Manchester City

Dan l-artiklu ta' Mark Mizzi gie pubblikat f' L-Orizzont tal-Hamis 1 ta' Mejju 2008

Dan l-istagun ghadu ma ntemmx izda l-futur tal-maniger ta’ Manchester City Sven Goran Eriksson diga jinsab fid-dubju. Sid il-klabb Thaksin Shinawatra iddikjara li mhux kuntent bil-prestazzjonijiet tat-tim fit-tieni parti tal-istagun u rrifjuta li jiggarantixxi li l-istagun li gej Eriksson se jkun ghadu maniger fis-City of Manchester Stadium.

Imsahha mill-miljuni ta’ Shinawatra Manchester City kellhom bidu verament tajjeb dan l-istagun u f’Awissu kienu wkoll fl-ewwel post tal-klassifika. It-tim ta’ Eriksson ma rnexxielux izomm dan ir-ritmu u, apparti l-eliminazzjoni miz-zewg tazzi domestici, spiccaw iharsu li jispiccaw il-kampjonat f’nofs il-klassifika minflok jiggieldu mal-aqwa klabbs tal-Premiership ghall-ewwel postijiet.

Shinawatra cahad spekulazzjoni li hu qed jippjana li jahtar lil Luis Felipe Scolari minflok Eriksson izda dwar Eriksson ma kkonferma xejn u qal li l-pozizzjoni tal-maniger u affarijiet ohra li ghandhom x’jaqsmu mat-tim se jigu riveduti fi tmiem l-istagun. Dak li kkonferma Shinawatra kien li se jerga’ jkun hemm turn-over qawwija ta’ plejers. L-ex Prim Ministru tat-Tajlandja qal li Manchester City ghandhom xi plejers tajbin izda ghandhom bzonn aktar. Huwa kompla li t-tim ghandu bzonn aktar difensuri u midfielders, “...specjalment midfielders”.

Din l-analizi ta’ Shinawatra hija wahda zbaljata u jekk il-kampanja akkwisti tas-City se tkun ibbazata fuq dak li qal sid il-klabb il-problemi mhux se jissolvew. Huwa car li l-akbar problema ta’ Manchester City dan l-istagun kienet fl-attakk fejn in-nuqqas ta’ attakkant prolifiku seta’ kien id-differenza bejn pozizzjoni f’nofs il-klassifika u post fl-Ewropa.

L-istatistika titkellem wahedha. Sa qabel il-loghoba tal-Premiership kontra Portsmouth l-ebda plejer ta’ Manchester City ma kien skorja aktar minn seba’ gowls. Il-plejer bl-ahjar total ta’ xuttijiet ghal-lasta u xuttijet totali ma kienx attakkant izda l-winger internazzjonali Bulgaru Martin Petrov.

Minkejja dan, dan l-istagun ghandu jitqies bhala success fis-sens li kien progress fuq dak li ghadda. Shinawatra pero jara l-affarijiet differenti u jemmen li l-investiment li ghamel fil-klabb kellu jhalli rendiment akbar. Shinawatra qed juri atteggjament komuni ghald dawk li jixtru klabbs minghajr ma jkunu kapaci jifhmu il-kultura tal-loghoba u kif jahdem il-futbol. Min huwa qrib il-loghoba jaf li l-miljuni m’humiex bizzejjed u tim bi plejers u maniger godda ghandu jinghata z-zmien biex jibda jipproduci dak li jkun mistenni minnu. Il-plejers iridu jidraw l-ambjent tal-futbol Ingliz, is-sistemi tal-kowc u anki lil xulxin. Dam ma jigrix fi ftit gimghat jew xhur u jrid jghaddi z-zmien biex it-tim jibda jiffunzjona skond il-pjani tal-maniger.

Turnovers kbar ta’ plejers kull stagun ukoll ma jghinux biex it-tim irendi u l-element ta’ konsistenza huwa mportanti biex it-tim jizviluppa u jaghti l-ahjar tieghu. Dan il-kuncett ukoll jidher li huwa aljen ghal Shinawatra u qed jinsisti li ghandu jkun hemm influss ta’ plejers godda fil-waqt li jitilqu ohrajn.

Il-partitarji ta’ Manchester City ma jahsbuhiex bhal Shinawatra u f’Eriksson jaraw maniger li jekk jinghata z-zmien u jithalla jahdem jista’ jgib sens ta’ sabilita fil-klabb. L-istabilita hija l-pedament li fuqu jrid jinbena s-success. Is-success ma jigix jekk il-klabb jibdel il-manigers u numru sostanzjali ta’ plejers sikwit u Eriksson ghandu jithalla jibni tim skond il-vizjoni tieghu.

Eriksson huwa l-ewwel maniger tas-City li rebah f’Old Trafford mill-1974 ‘il hawn u l-ewwel wiehed li wassal it-tim ghal double fuq ir-rivali tal-belt ta’ Manchester fi kwazi erbghin sena. Fuq dan il-fatturi biss Eriksson huwa idolizzat minn hafna partitarji ta’ Manchester City u l-popolarita tieghu hija element li Shinawatra m’ghandux jinjora.

Eriksson huwa konxju minn dan is-sapport u hu forsi ghalhekk li minkejja l-ispekulazzjoni dwaru qed jidher rilassat u kalm. Fis-sitwazzjoni prezenti hemm hafna elementi favorih. Minbarra s-sapport tal-partitarji huwa rega kiseb il-kunfidenza fih innfisu u ghandu c-certezza li jekk jitnehha ma jdumx ma jsib klabb iehor fejn jahdem. Dak li jird jifhem Shinawatra hu li Manchester City ghandhom bzonn Eriksson aktar milli Eriksson ghandu bzonn lil Manchester City.


Kif diga ghidna Shinawatra haseb li bil-flus li nefaq kien se jikseb success immedjat izda l-partitarji tas-City jirrealizzaw li minkejja l-flus minfuqa kien hemm pozizzjonijiet fit-tim li baqghu problema.

L-analizi dwar Eriksson ghandha tibda minn x’wiret. L-istagun ta’ qabel ha t-tim f’idejh l-ahjar plejers ta’ Manchester City kienu Joey Barton, Sylvain Distin, Richard Dunne u Micah Richards bl-ewwel tnejn jitilqu qabel wasal l-ex kowc tat-tim nazzjonali Ngliz.

Dunne u Richards saru l-kolonni li beda jibni t-tim madwarhom Eriksson u maghhom eleva mill-akkademja lil-gowlkiper Joe Hart u lil Michael Johnson. Eriksson nefaq hamsin miljun lira terlina fis-suq tat-trasferimenti izda ghal Shinawatra u anki xi kritici ta’ Eriksson dawn ma ntefqux tajjeb. Hawnhekk wiehed irid izomm f’mohhu z-zmien qasir li kellu Eriksson biex jopera fis-suq tat-trasferimenti. Meta jigi kkunsidrat dan tinbidel l-istampa kollha u Eriksson ghandu jigi ammirat ghall-akkwisti li rnexxielu jaghmel u l-mod kif irnexxielu jghqqadhom.

Elano, minkejja li fit-tieni parti tal-istagun batta xi ftit forsi minhabba l-pozizzjoni li qed jilghab fiha, huwa wiehed mill-aqwa plejers li hemm fil-Premiership u meta jidra r-ritmu u l-ammont ta ‘loghobiet li jintlagahbu fl-Ingilterra ir-rendiment tieghu se jkun ahjar. Elano kien dominanti fl-ewwel xahrejn tal-kampjonat fil-waqt li akkwist iehor ta’ Eriksson, Martin Petrov, huwa wiehed mill-aqwa wingers li hemm fil-Premiership.

It-trrasferimenti mhux kollha rnexxew. Izda kif ghidna wiehed irid jiftakar li Eriksson ma kellux hafna zmein biex jara x’ghandhom bzonn Manchester City u jistudja l-possibilitajiet li kien hemm fis-suq. Id-dipartiment li ma rnexxiex huwa l-attakk u Rolando Bianchi kien fjask fil-futbol Ingliz. Il-gudizzju fuq Benjani, Caciedo u Bojinov, li jinsab imnwegga’, ghadu kmieni wisq biex isir u l-istagun li gej inkunu nafu ahjar x’ra Eriksson f’dawn il-plejers meta ddecieda li jakkwistahom.

Dak li ghandu jigi evalwat mhumiex id-decizjonijiet u l-kapacita ta’ Eriksson izda l-operat u l-imgieba ta’ Shinawatra. Il-“Human Rights Watch” sejjhet lil Shinawtra bhala bniedem li abbuza bid-drittijiet tal-bniedem bl-aghar mod possibbli izda minkajja dan Shinawatra intlaqa’ fl-Ingilterra bhala xi eroj li se jsalva l-klabb ta’ Manchester City. Fit-Tajlandja huwa kien akkuzat ukoll bi frodi u, fil-waqt li mhux se nidhol fil-mertu ta’ jekk dawn l-akkuzi humex fondati jew le, wehed jibqa’ skantat kif fl-Ingilterra ghad m’hemmx mekkanizmu li janalizza s-sors finanzjarju ta’ persuni bhal Shinawtra li jigu fil-pajjiz u jixtru klabb meqjus bhala istituzzjoni b’finanazi li hadd ma ndaga jekk humiex nodfa jew le.


Shinawatra ghadu kif imbarka fuq progett iehor li m’hu xejn ghjar tentattiv miskalkulat biex jikseb il-popolarita mal-partitarji. Huwa beda negozjati biex jakkwista l-fantatsasta Braziljan ta’ Barcelona Ronaldinho. Li Ronaldinho aktarx jitlaq lil Barcelona huwa sigriet maghruf izda li dan se jaghzel lil Manchester City minflok klabbs ohra kbar li qed jigru wara l-firma tieghu ghandha element ta’ fantasija. Fil-futbol kollox huwa possibbli izda jkun ferm ahjar ghal Shinawatra li jhalli lil Eriksson jahdem fis-suq tat-trasferimenti fejn jista’ jimmira ghal miri aktar prattici u possibbli. Eriksson irid ikompli jakkwista plejers li bil-mod –il mod jibdew it-triq biex jistabilixxu lil Manchester City ma’ ta’ fuq fejn eventwalment jibda jsir possibbli li dan il-klabb jattira plejers tal-kalibru ta’ Ronaldinho.

Shinawatra jaghti l-impressjoni li jahseb li huwa facli li jpoggi lil Manchester City mal-ewwel erbgha’ u jkun bizzejjed li jixrtri plejers ta’ certu profil u isem biex jaghmel dan. Klabbs ohra ilhom snin twal jippruvaw jidhlu fic-cirku tal-ewwel erbgha minghar ma rnexxielhom. Li shinawatra jippretendi li jaghmel dan fl-ewwel stagun jew tnejn mhi xejn ghar pruzunzjoni jew nuqqas ta’ gharfien dwar il-loghoba u l-Premiership b’mod partikolari.

Huwa ovvju wkoll li Shinawatra qed juza lil Manchester City bhala ghodda biex jirbah il-popolarita, specjalment dik politikla f’pajjizu. Fost dawn l-attentati kien hemm mil-messaggi ta awguri li deheru fuq il-big screen fis-City of Manchester Stadium fl-okkazjoni ta’ gheluq snin ir-re tat-Tajlandja. Kien hemm ukoll il-mawra sfurzata ta’ Kasper Schmeichel u Kelvin Etuhu fit-Tajlandja f’nofs l-istagun u l-attentat ta’ Shinawatra biex jimponi tlett plejers Tajlandizi fl-iskwadra ta’ Eriksson.

Shinawatra jista’ jahseb li huma l-miljuni li jgibu s-success. Jista’ jkun li l-idea tieghu hi li s-success jasal minkejja l-kowc u mhux grazzi ghax-xoghol tal-kowc. Min jifhem il-loghoba ma jahsibhiex hekk. Dan l-istagun diga huwa progress ghal Manchester City u l-arkitett ta’ dan is-success relattiv m’huwa hadd hlief Sven Goran Eriksson. Grazzi ghax-xoghol tieghu f’Manchester id-dinja tal-futbol qed terga’ tintebah bil-kapacitajiet ta’ dan il-maniger fuq livell ta’ klabb. Shinawatra mhux jinduna b’dan u ma tkunx sorpriza li fis-Sajf li gej jiddeciedi li jerga’ jibda mill-gdid u Manchester City jitilfu l-pedamenti li rnexxilehom jibnu dan l-istagun.

Florence in pictures- These are some pics I took during a recent visit to the Tuscan city ofFlorence

Il-problemi ta' Arsenal- Mark Mizzi

“Ghalia l-bazi tal-futbol hija d-divertiment tal-ispettaturi…ahna hdax –il attur u irridu nipprovdu divertiment lil dawk li xtraw il-biljett biex jarawna. Mhux se nbiddlu l-filosofija tal-loghoba taghna issa”

Dawn huma l-kummenti tal-attakkant Olandiz ta’ Arsenal Robin Van Persie bhala reazzjoni ghall-kritika li giet indirizzata lejn it-tim fl-ahhar granet rigward il-fatt li l-futbol attraenti li jilghabu il-Gunners mhux qed iwassal ghall-unuri li suppost jinkurunaw dan it-tip ta’ loghob.

Van Persie kien qed jitkellem ftit wara l-eliminazzjoni mic-Champions League kontra Liverpool u lejlet il-loghoba tal-Premiership kontra Manchester United fejn Arsenal prattikament temmew it-tamiet taghhom li jirbhu xi unur dan l-istagun.

Il-kritika dwar Arsenal hija harxa. Li klabb jghaddi minn tlett staguni minghajr unur mhux xi dizastru u donnu dan l-istagun kulhadd nesa x’rebhu Arsenal u l-maniger taghhom Arsene Wenger fl-istaguni ta’ qabel. Wenger rebah seba’ unuri principali fl-ewwel disa’ snin tieghu f’ Londra u l-kritici oggettivi jinzghulu l-kappell ghall-mod kif ittrasforma ‘il klabb ta’ Arsenal u gab lit-tim jilghab futbol li jhallik tfittex is-superlattivi biex tiddeskrivieh.

Li tasal sal-kwarti finali tac-Champions League u tispicca t-tieni jew it-tielet fil-kampjonat hija pozizzjoni li hafna klabbs ohra jixtiequ. Il-problema ta’ Arsenal hi li huma vittma tas-success taghhom stess ghax hafna jippretendu li l-futbol taghhom ghandu jirrizulta f’aktar unuri.

Kif jghid Van Persie, “..il-kritici jistghu jghidu li Arsenal laghabu futbol mill-aqwa izda ma rebhu xejn. Fl-istess hin hemm hafna timijiet ohra li ma jilghabux il-futbol tajjeb li nilghabu ahna u ma rebhu xejn ukoll”.

Il-kritika dwar Arsenal fakkritni fid-dibattitu kontinwu dwar is-sistemi u l-filosofijia differenti bejn il-l-futbol fil-kontinent, partikolarment fl-Italja, meta mqabbla mal-futbol fir-Renju Unit. Fil-ktieb tieghu “The Italian Job” Gianluca Vialli jghid li fl-Italja l-futbol huwa meqjus bhala xoghol u allura l-uniku obbjettiv huwa li tirbah, irrelevanti kif tasal ir-rebha. Mill-banda l-ohra, skond Vialli, fl-Ingilterra il-futbol huwa bazat fuq il-kuncett ta’ loghoba fejn l-aktar importanti huwa li tikkompeti u taghti l-isforz kollu possibbli u tibqa’ tipprova sal-ahhar.

B’mod generali huwa minnu li l-plejers fl-Ingilterra jitilghu b’mentalita differenti. Il-kultura differenti tidher ukoll fil-partitarji fejn hafna jmorru l-grawnd u jippretendu li jaraw spettakklu aktar milli xi loghoba medjokri mimlija tatticizmu qisha xi loghoba cess u xi rizultat ta’ 0-0 jew 1-0. Izda minkejja dan inhoss li l-ideat ta’ Vialli huma generalizazzjoni u, almenu fejn jidhol futbol fl-oghla livelli, huma klixejiet antiki.

Il-manigers u l-plejers barranin bidlu hafna mill-mentalita Ingliza u llum kull maniger jghid li “we are in the results business”. L-implikazzjoniet finanzjarji u l-pressjoni li ghandhom fuqhom it-timijiet ma jaghmluhiex possibbli li klabb ipoggi l-ispettakklu qabel ir-rizultat. Xejn ma jikkonvincini li l-ewwel ghan ta’ kull klabb, partikolarment tal-klabbs li jkunu qed jiggieldu ghall-unuri jew post mal-ewwel erbgha, mhux li jirbhu. Naturalment kien hawn u hawn timijiet li ghandhom il-kapacita jikkombinaw l-ispettakklu mar-rizultati izda dawn huma l-ftit u jekk ir-rizultati ma jigux u jkollhom jaghzlu m’ghandix dubju liema kuncett jiddeciedu li jabbandunaw.

Il-maniger ta’ Arsenal u l-bicca l-kbira tal-plejers tieghu m’humiex Inglizi. Hadd ma jista’ jakkuzahom li telghu b’mentalita Brittanika u bhal kull maniger iehor Arsene Wenger irid jirbah. Meta l-istess maniger Franciz jghid li mhux se jbiddel il-principji tieghu u se jibqa’ jilghab l-istess loghoba attraenti ma jfissirx li ma jridx jirbah. Il-verita hi li l-futbol attraenti mhux il-kawza tan-nuqqas ta’ unuri ghal Arsenal fl-ahhar tlett snin. Ir-ragunijiet huma ohrajn izda b’kummenti bhal ta’ Van Persie u Wenger dawn ir-ragunijiet jinhbew u l-midja tibqa’ tikkoncentra fuq in-nuqqas ta’ ta’ futbol pragmatiku nhala l-kawza tan-nixfa tal-unuri.

Kulhadd jista jinnota li b’zewg plejers ta’ esperjenza u diga stabbiliti u bi skwadra ftit aktar b’sahhitha Arsenal setghu facilment rebhu aktar unuri fl-ahhar tlett snin. Id-dirigenti tal-klabb jaghtu impressjoni li lesti li jiffinanzjaw l-akkwisti li jrid Wenger izda l-maniger irid jibqa’ juri fiducja fil-plejers tieghu u jkompli jixtri plejers zghar li jkun ghadhom mhux skoperti. Jekk din hija l-verita allura Wenger ghandu jerfa’ parti mir-responsabbilta ta’ dak li gara dan l-istagun u fiz-zewg staguni li ghaddew.

Personalment nemmen li Wenger jaf aktar minn kulhadd li kellu bzonn isahhah it-tim. Nemmen li huwa l-klabb li bil-politika finanzjarja tieghu qed izomm ‘il boghod milli jakkwista plejers kbar li setghu bidlu ghal kollox dan l-istagun ghal Arsenal. Jekk inhu hekk huma d-dirigenti ta’ Arsensal li ghandhom jigu kkritikati u mhux il-maniger Franciz.

L-idea li t-tim ma kellux bzonn jissahhah hija wahda zbaljata. Wenger qal li ma jiddispjaciehx li ma sahhahx l-iskwadra f’Jannar ghax Arsenal kienu qed jilgahbu l-aqwa futbol u kienu fl-ewwel post tal-kampjonat. Huwa minnu li t-tieqa tat-trasferimenti ta’ jannar hija wahda difficli izda Manchester United urew li z-zmien propizju biex issahhah it-tim huwa meta tkun sejjer tajjeb. Wara li saru champions l-istagun li ghadda Manchester United akkwistaw lil Owen Hargreaves, Nani, Anderson u Carlos Tevez u llum l-iskwadra taghhom hija l-ghira ta’ kullhadd..

Kienet ta’ min kienet id-decizjoni huwa car li n-nuqqas ta’ kwantita u kwalita fl-iskwadra hija r-raguni principali ghall-problemi ta’ Arsenal. L-ahhar loghobiet fic-Champions League u l-kampjonat ikkonfermaw dan u la Wenger u lanqas il-klabb ma jistghu jibqghu jaharbu mill-fatt li zbaljaw meta ma sahhewx l-iskwadra bi plejers aktar stabbiliti. Il-loghoba tal-kampjonat kontra Liverpool giet bejn iz-zewg legs bejn l-istess zewg timijiet fic-Champions League. Iz-zewg manigers serrhu xi plejers izda ironikament, minkejja li ghamlu tmien tibdiliet, kienu Liverpool li deheru l-anqas affetwati u laghabu l-aktar futbol fluidu.

Dan in-nuqqas deher ukoll fil-loghoba tal-kampjonat f’Old Trafford fejn minkejja li Arsenal bdew ahjar, Manchester United minn fuq il-bank kellhom il-lussu li jdahhlu plejers bhal Tevez, Anderson u Giggs biex hadu l-kmand tal-loghoba u qacctu lill-Arsenal mit-tellieqa ghall-kampjonat.

In-nuqqasijiet ta’ Arsenal f’dan ir-rigward ma deherux biss f’dawn iz-zewg loghobiet. Karreteristika ta’ Arsenal fl-ewwel tlett kwarti tal-istagun kienet li kienu kapaci jirbhu fl-ahhar minuti meta t-timijet ohra jkunu ghajjew. Arsenal kien jibqghalhom dik l-istamina li taghmel id-differenza fl-ahhar mumenti tal-loghoba u din rebbhithom hafna punti li deheru mitlufa. Dan kollu sparixxa fl-ahhar u fl-aktar parti krucjali tal-istagun fejn it-tim deher ghajjien fizikament u mentalment. Cesc Fabregas, li huwa l-mutur tat-tim, deher litteralment mahruq ghax dan, bhal plejers l-ohra importanti, rari kien mserrah. Kull meta plejers bhal Fabregas u Adebayor bdew minn fuq il-bank spiccaw kellhom jiddahhlu fil-loghoba sabiex jaqilghu lit-tim mill-problemi.

Apparti l-ghajja fizika, spikkat ukoll l-ghajja mentali. Arma ohra ta’ Arsenal hija l-karattru u s-sahha mentali li tippermettilhom jirkupraw rizultati w loghobiet mitlufa. Din il-karreteristika wkoll telqet fl-ahhar gimghat. Apparti r-rebha ta’ 3-2 fuq Bolton, kull meta l-affarijiet bdew gejjin hazin, Arsenal cedew l-armi b’mod relattivament facli.

L-injuries li sofrew Arsenal lanqas ghinu l-kawza ta’ Wenger. Il-Gunners tilfu lil Eduardo meta kien sab saqajh fil-futbol Ingliz u beda jsib ix-xika b’mod regolari. Van Persie qatt ma rega’ gie ghal li kien wara l-injuy li ghadda minnha u Nicklas Bendtner mhux sostitut tal-istess klassi. Dawn ic-cirkostanzi flimkien tefghu ir-responsabbilta kollha tal-gowls fuq spallejn Adebayor li meta sab ruhu wahdu wera li ghadu mhux matur bizzejjed biex jaqdi dan ir-rwol u l-gowls nixfu.

L-injury ta’ Bacary Sagna kienet daqqa ta’ harta ohra ghal Arsenal ghalkemm hawnekk jifhol ftit tad-dubju dwar l-ghazliet ta’ Wenger. Minflok mela n-nuqqas ta’ Sagna b’Eboue li huwa difensur laterali, insista li jkompli jilghab lil Eboue f’nofs il-grawnd b’Toure jiehu l-pozizzjoni ta’ difensur laterali u Senderos jimla l-post ta’ Toure. Din is-sistema ma hadmitx. Senderos m’ghandux il-klassi mehtiega f’dan il-livell fil-waqt li huwa ovvju li l-pozizzjoni ta’ difensur laterali mhix wahda komda ghal Kolo Toure.

B’din l-ghazla d-difiza marret il-bahar ghax mal-ispustament ta’ Toure u l-introduzzjoni ta’ Senderos waslet ukoll l-incertezza ta’ William Gallas li donnu tilef il-fiducja kollha fih innifsu u fil-plejers shabu. L-atteggjament ta’ dan tal-ahhar fil-loghoba kontra Birmingham ma kienx atteggjament ta’ captain u dakinhar, apparti li halla t-tensjoni tal-ahhar parti tl-istagun teghlbu u titfghu fi krizi, tilef ukoll il-fiducja ta’ shabu li suppost iharsu lejn il-captain biex jiehdu s-sapport morali fl-aktar mumenti difficli. Ma dawn ic-cirkostanzi kollha kien hemm ukoll l-injuries ta’ Flamini u Rosicky li komplew jiddecimaw l-iskwadra diga dghajfa ta’ Wenger.

In-nuqqas ta’ esperjenza ukoll laghab parti mportanti hafna dan l-istagun. Hafna jghidu li minkejja li l-eta medja tal-plejers ta’ Arsenal hija baxxa, dawn xorta ghandhom esperjenza twila fl-oghla livelli tal-futbol. Dan huwa minnu izda l-eta tibqa’ dik li hi u n-nuqqas ta’ maturita ta’ dawn il-plejers f’mumenti kritici tal-istagun swew qares lit-tim ta’ Wenger. Il-kritici jghidu li Arsenal qatt ma hassew lil Patrick Vieira u lil Thierry Henry. Jekk thares biss lejn l-ispettakklu dan huw minnu izda jekk thares lejn l-unuri it-teorija taqa’.

Ikun ingust fil-konfornt ta’ Arsenal, Wenger u l-futbol in generali jekk nibqghu intambru li Arsenal ma rebhux unuri ghax jilghabu l-futbol sabih. Biex rebah seba’ unuri Arsene Wenger qatt ma laghab futbol ikrah. Wenger jaf jilghab biss il-loghoba li tpaxxi l-ghajn u biha rnexxielu jirbah. Id-differenza kienet l-iskwadra li kienet akbar, ahjar u aktar matura. Jekk min hu responsabbli mil-policy tat-trasferimenti ta’ Arsenal jirrealizza dan, it-tazzi fl-Emirates jergghu jibdew gejjin.

Imhatri fl-Ingilterra- artiklu ta' Mark Mizzi pubblikat f' L-Orizzont, il-Hamis 10 t'April 2008

Fl-ahhar granet fl-Ingilterra faqqa’ skandlu li, jekk jigi nvestigat u kkonfermat, jista’ jkollu effetti sostanzjali fuq l-immagni tal-loghoba Ingliza u l-ambjent ta’madwarha. L-istorja tista’ tikkonferma wkoll kemm dahlet ‘il gewwa il-problema tal-loghob tal-imhatri minn plejers u persuni ohra fil-loghoba u l-estremitajiet li din il-pjaga tista’ twassal ghalihom.

Il-gimgha l-ohra gie svelat li plejer professjonali tal-futbol accetta somma ta’ hamsin elf lira sterlina biex icedi loghoba u jkun jista’ jhallas id-djun li kien tella’ mal-bookmanker tieghu fuq imhatri li kien jilghab.

Skond din l-istorja il-bookmaker wieghed lill-plejer koncernat li jahfirlu d-dejn li kellu jekk jitkecca u jikkonvinci tlett plejers tat-tim tieghu biex jintwerew il-karta s-safra waqt loghoba partikolari.

Il-plejer ghamel kif mitlub u t-tim tieghu tilef il-loghoba. S’issa la gie msemmi l-plejer u lanqas il-loghoba partikolari izda jidher li xi darba jew ohra dan il-plejer laghab fil-Premiership u l-loghoba koncernata ntlaghabet fl-ahhar sentejn.

Din l-istroja tghid li wara dan l-incident il-plejer beda jiehu l-ghajnuna professjonali biex johrog mill-vizzju tal-loghob u llum jiddispjacieh hafna ta’ dak li ghamel. Dan l-incident kien biss wiehed minn serje ta’ incidenti ohra li gew diskussi b’mod privat waqt seminar fuq il-loghob tal-azzard li sar fil-klinika tal-agenzija Sporting Chance f’Hampshire. Sporting Chance hija l-aktar agenzija maghrufa fl-Ingilterra li titratta sportivi bi problemi ta’ xorb, droga, loghob u vizzji jew mard iehor. Fost dawk li kien hemm prezenti ghas-seminar kien hemm plejers u ex-plejers tal-futbol li ghaddew minn problemi bhal dawn.

L-ewwel reazzjoni ghal din l-istorja kienet tikkoncerna l-kredibbilta tal-loghob tal-futbol. Jekk dan il-kaz jigi konfermat u specjalment jekk isir maghruf li l-loghoba kienet wahda ta’ livell gholi, allura l-futbol isofri daqqa ta’ harta kbira. Ghalkemm hawnhekk qed nitkellmu fuq kaz partikolari, wiehed bil-fors jissoponi li l-kaz mhux wiehed izolat. Il-logika tghid li f’industrija ta’ miljuni kbar bhalma huwa l-futbol, jekk kien hemm plejer wiehed li kien lest icedi loghoba, aktarx ifisser li hemm ohrajn li ghamlu bhalu. Il-fatt li dan il-plejer partikolari irnexxielu jikonvinci tlieta minn shabu biex jigu ammoniti diga jixhed li dan mhux l-uniku individwu li lest jikkorompi ruhu.

Survey li sar mill-gurnal Ingliz The Independent bil-kollaborazzjoni tal-Professional Footballers Association fis-sena 2000 wera li terz tal-plejers jilghabu l-imhatri fuq il-futbol u hamsa qalu li gew avvicinati biex icedu loghoba izda rrifjutaw. Ta min jghid li dak iz-zmien kien kontra r-regolamenti li plejer jilghab fuq il-futbol izda llum dawn ir-regolamenti nbidlu u plejer jista’ jilghab basta mhux fuq loghob li jkun involut fih. Din hija prova li l-principji sportivi m’humiex daqshekk sodi u l-istampa idealistika li ghandna tal-futbol fl-Ingilterra tista’ tigi mtappna b’mod irreversibbli.

Il-kaz jindika wkoll li xi darba fl-ahhar sentejn kien hemm stagun falsat. S’issa m’hemm ebda indikazzjoni f’liema livell jew kampjonat kienet il-loghoba partikolari izda l-fatt li l-bookmaker dahhal il-flus permezz ta’ tkeccija u ta’ tlett karti sofor jixhed li l-loghoba kienet ta’ certu mportanza.

Il-kap tal-Professional Footballers Association Gordon Taylor qal li hu ghandu d-dubji tieghu dwar kemm tista’ tkun vera din l-istorja u jemmen li l-plejer elabora jew kabbar xi ftit izzejjed dan l-episodju. Taylor qal li l-fatt li plejer javvicina tlieta ohra u jikkonvincihom jigu ammoniti huwa inkredibbli u stieden lil Sporting Chance biex jaghtu aktr dettalji lill-FA Ingliza. Taylor qed jghaddas rasu fir-ramel u flok jinjora l-istorja ghandu jirrealizza li l-futbol Ingliz ma jgawdix xi immunita specjali minn dawn il-problemi.

L-aktar problema gravi mhix jekk il-plejer esagerax jew le u jekk kienx hemm loghoba jew stagun li gie falsat minhabba dan l-episodju. L-akbar problema jew problemi huma c-cirkostanzi li wasslu biex jigri dak li gara anki jekk, f’kaz li Taylor ghandu ragun, kien hemm xi ftit tal-esagerazzjoni mill-plejer. Huwa ferm aktar importanti toqtol il-brimba milli tnehhi l-ghanqbuta u huwa propju c-cirkostanzi socjo-sportivi li qed iwasslu ghal episodji bhal dawn li ghandhom jigu studjati bis-serjeta.

Fost kazi ohra li ssemmew fis-seminar ta’ Sporting Chance kien hemm il-kaz ta’ plejer li jilghab f’wahda mid-divizjonijiet iz-zghar li ghamel attentat ta’ suwicidju wara li akkumula djun ta’ 37,000 lira sterlina permezz tal-loghob tal-imhatri. Mis-seminar hareg ukoll li numru ta’ plejers, uhud minnhom jilghabu fil-Premiership, qed jiggieldu kontra l-vizzju tal-kokaina minghajr ma jafu l-klabbs taghhom.

Huma propju dawn il-problemi ta’ numru ta’ plejers fl-Ingilterra li jistghu iwasslu plejer biex icedi loghoba. Dan huwa wiehed mill-modi kif plejer jista’ jaghmel tajjeb ghat-telf li jkun tilef fl-imhatri jew biex jiffinanzja l-vizzju tad-droga. Is-sors ta’ dawn il-problemi irid jigi ttakiljat halli l-loghoba tkun aktar nadifa u l-principji sportivi jinzammu intatti. Dawn il-problemi ghandhom jigu ndirizzati biex, fuq kollox, ma jibqghux jinhlew hajjiet ta’plejers zghazagh li ma jindunawx li qed jghixu hajja privileggjata billi jithallsu somom kbar ta’ flus biex jilghbu l-futbol u jarmu kollox ghall-vizzji.

Il-futbol Ingliz kien mifni bil-problema tax-xorb ghal snin twal. Din il-problema tant kien ilha ingranata fil-kultura Ingliza li ghal xi zmien kienet saret accetata u kienet xi haga normali ghal plejers professjonali li jikkunsmaw amonti esagerati ta’ alkohol. Min jista’ jinsa dak li ghaddew minnu plejers bhal George Best u Paul Gascoine? L-istejjer ta’ plejers bhal Bryan Robson u Paul McGrath jafhom kulhadd. Dawn huma biss ftit mill-istejjer ta’ plejers bi profil gholi. Min jaf kemm kien hemm stejjer ohra ta’ plejers mhux daqshekk maghrufa li hlew hajjithom u l-karriera taghhom minhabba l-alkohol.

Il-migja ta’ manigers u plejers barranin fl-Ingilterra u l-izvilupp tal-klabbs fil-qasam tal-preparazzjoni tal-plejers razzan xi ftit din il-problema u llum huwa accettat li l-konsum esagerat ta’ alkohol fuq bazi regolari jaffetwa hazin il-prestazzjonijiet tal-plejers. Dan ma jfissirx li l-problema tal-alkohol spiccat izda llum aktar hemm cans ta’ xi praspura kbira kull tant zmien milli konsum kostanti tul is-sena kollha.

Izda jekk il-problema tal-alkohol b’xi kod naqset, twieldu jew kibru problemi ohra. Il-pagi astronomici li qed jithallsu l-plejers tal-lum irraffinaw il-vizzji u llum hija d-droga li hija meqjsua “cool” fil-waqt li l-pjaga tal-imhatri kibret sew.

Li plejer jilghab fuq il-futbol mhix xi haga gdida izda l-pagi tal-lum qed jaghmluha possibbli ghall-plejers li jilghabu somom esagerati u l-problema qed tikber. Dan tixhdu l-istatistika. Fl-2006 Sporting Chance trattat 30 plejer minhabba l-vizzji li kienu jinkludu l-loghob fil-waqt li fl-ahhar sena in-numru ta’ kazi godda rdoppja.

L-istatistika turi wkoll li, fil-waqt li l-problema tal-loghob mhix xi haga esklussiva ghall-plejers tal-futbol, il-proporzjon ta’ plejers li jilghabu meta mqabbel ma’ setturi ohra tas-socjeta huwa sproporzjonat. Survey li sar is-sena l-ohra fl-Ingilterra jurui li 0.6% fil-mija tal-popolazzjoni ghandha problema bil-loghob. Dan suppost jirrizulta li minn 4,000 plejer professjonali in-numru ta’ dawk bi problema jkunu madwar 24 izda r-realta hi li l-figura reali tista’ titla’ sa ghaxar darbiet aktar jigifieri tnejn jew tlett plejers f’kull klabb.

Il-problema kollha ddur mal-fatt li fid-dinja tal-futbol hemm hafna zghzagh li f’daqqa wahda jsibu ruhhom miljunarji b’hafna hin hieles u mdawwra minn kull tip ta’ tentazzjonijiet. Din mhix hajja facli ghal min ma jkunx preparat ghaliha u c-cansijiet li dawn iz-zghazagh jingarru mill-kurrent huma kbar hafna. L-FA Ingliza, flimkien mal-Professional Footballers Association, jiffinanzjaw parti sostanzjali mix-xoghol ta’ Sporting Chance u s’issa l-ebda plejer li rrikorra ghand din l-agenzija ma gie michud l-ghajnuna.

Dan kollu huwa tajjeb izda zgur mhux bizzejjed. L-awtoritajiet tal-futbol ghandhom jahdmu aktar fuq il-prevenzjoni u l-FA ghandha ssahhah is-sapport taghha ghal programmi li jedukaw il-plejers f’oqsma ohra tal-hajja barra ‘l futbol. L-FA, il-Premier League u klabbs ghandhom jahdmu flimkien ma’ agenziji bhal Sporting Chance biex il-plejers jigu edukati f’kull qasam tal-hajja u jkunu ppreprati u mghallma kif se jinnavigaw il-passaggi perikoluzi li toffri l-karriera ta’ plejer professjonali. Teoritikament fil-Premier League hemm obbligu biex tigi pprovduta din l-edukazzjoni izda l-ghajnuna li jistghu joffru agenziji professjonalif’dan ir-rigward ghadha mhix uzata tajjeb u hafna drabi kollox qed jithalla f’idejn il-klabbs fejn din l-edukazzjoni tvarja hafna u l-livelli taghha huma inkonsistenti.

Barra minn dan l-awtoritajiet ghandhom iharsu wkoll lejn ir-regolamenti dwar il-loghob tal-imhatri. Kif qal il-maniger ta’ Arsenal Arsene Wenger plejers professjonali m’ghandhomx jithallew jilghabu l-imnhatri fuq il-futbol fil-waqt li l-imhatri fuq fatturi bhal numru ta’ korners jew numru ta’ karti sofor f’loghoba ghandu jigi studjat tajjeb ghax dan jaghmilha aktar facli ghall-plejers li jinvolvu ruhhom fi crieki bhal dawn. Wenger jargumenta li plejer jista’ jsibha facli li jaffetwa n-numru ta’ korners, fawls jew karti sofor fil-waqt li psikologikament iserrah rasu li mhux qed jaffetwa r-rizultat finali tal-loghoba. Dan huwa abbuz sottili li jwassal ghal falsifikazzjoni ta’ loghobiet u jtappan ir-reputazzjoni tal-futbol fl-Ingilterra.


Dawn u fatturi ohra bhall-attivita tal-hekk imsejjha “betting syndicates”, specjalment Asjatici, fl-Ingilterra ghandhom jigu ndirizzati bis-serjeta illum qabel ghada. Dan il-kaz partikolari flimkien ma kazi ohra izolati fil-passat bhal dak ta’ Bruce Grobelaar jaghti l-impressjoni li mhux kull ma jleqq hu deheb u l-immagni ta’ loghob nadif hija biss qoxra li qed tordom vulkan lest biex jisplodi. Dan il-vulkan ghandu jinqatel qabel jizbroffa. Jekk il-percezzjoni tal-futbol Ingliz tithalla tittebba’, it-tkabbir li ghaddew minnu l-kampjonati Inglizi fl-ahhar snin jispicca f’hakka t’ghajn u jkun ferm difficli li jerga’ jigi akkwistat.