Ruma titlef lil Sensi

“Awguri President, qalbna qieghda mieghek f’dan il-mument difficli. Ninsabu vicin tieghek. L-ewwel Sensi imbaghad ir-Roma”.

Hekk kien jghid wiehed mill-eluf kbar ta’ messaggi mibghuta lill-President ta’ Roma Franco Sensi f’eghluq sninu fid-29 ta’ Lulju li ghadda. Sensi kien lahaq it-82 sena izda sahhtu xejn ma kienet tajba. Il-Hadd li ghadda, fl-isptar Gemelli ta’ Ruma, il-patron ta’ Roma ghadda ghall-hajja ta’ dejjem u l-futbol Taljan tilef wahda mill-ikoni tieghu.

B’differenza minn pajjizi ohra, fl-Italja il-bicca l-kbira tal-klabbs huma marbutin ma’ familji partikolari. Ghal uhud l-istorja tant hija kbira li l-isem tal-familja sar sinonimu mal-klabb u kwazi kwazi huwa difficli taqta’ linja fejn tispicca l-familja u fejn jibda l-klabb.

Hekk matul is-snin, fost l-ohrajn, il-familja Agnelli saret sinonima ma’ Juventus, il-familja Moratti saret tfisser Inter u l-kunjom Berlusconi igib quddiem ghajnejna ‘il klabb ta’ Milan. F’Ruma l-familja Sensi tfisser AS Roma. F’belt fejn il-kultura aktar vibranti u passjonali tas-sud twassal ghal affinita u lealta akbar, Franco Sensi u l-familja tieghu dahlu fil-qalb ta’ kull Ruman li l-hajja tieghu tibda w tispicca mat-tim ta’ Roma.

Il-hajja ta’ Franco Sensi hija marbuta mal-klabb ta’ Roma. Huwa twieled fid-29 ta’ Lulju 1926 u meta kien ghad kellu biss ftit xhur missieru, li huwa personalita ohra marbuta ma’ Roma, fornixxa xi materjal lill-klabb tal-kapitali biex jinbena l-famuz Campo Testaccio.

Propju missier Franco, Silvio Sensi, jixhed ir-rabta unika li hemm bejn din il-familja u l-klabb ta’ Roma ghax hu kien wiehed minn dawk li waqqfu l-klabb permezz tal-amalgamazzjoni tal-klabbs Alba Audace, Fortitudo Pro Roma u Roman.

Minn hemm ‘il quddiem l-istorja ta’ Sensi u dik ta’ Roma bdiet tevolvi bil-mod biex issir storja wahda. Ta’ 28 sena Franco Sensi dahal fil-klabb ta’ Roma bhala kunsillier u ta’ 35 sena sar dirigent fejn okkupa l-kariga ta’ Vici-President fi zmien il-President Anacleto Gianni. F’dawk is-snin Roma rebhu t-Tazza tal-Fieri li huwa l-uniku unur Ewropew mirbuh minn Roma.

Eventwalment kien hemm perjodu ta’ bruda bejn Sensi u l-klabb ta’ Roma izda r-rabta u l-imhabba lejn it-tim ma naqset qatt b’Sensi jibqa’ abbonat fit-Tribuna d’Onore sabiex jibqa’ jsegwi l-benjamini tieghu.

Din l-imhabba lejn it-tim ta’ Roma wasslitu biex f’Mejju tal-1993 dahal ghat-tmexxija tal-klabb flimkien ma’ Pietro Mezzaroma li halla r-riedni f’Novembru tal-istess sena biex Sensi baqa’ jmexxi wahdu. Minn hemm bdiet l-istorja li hija aktar friska fil-memorji taghna. Taht it-tmexxija tieghu Roma rebhu t-tielet kampjonat fl-2000-01, zewg Super Cups Taljani li waslu fl-2001 u l-2007 u l-Coppa Italia fl-istaguni 2006-07 u 2007-08. Barra minn dawn l-unuri, taht it-tmexxija ta’ Sensi u l-familja tieghu, Roma saru jilghabu futbol li jpaxxi l-ghajn u ghal numru ta’ staguni gew deskritti bhala l-aktar tim attraenti fl-Italja.

Fuq kollox Sensi sar l-aktar President li gab success fil-klabb tal-kapitali Taljana u mhux ta’ b’xejn huwa meqjus bhala l-aktar President mahbub mill-partitarji giallorossi.

Ir-rispett li kien igawdi Franco Sensi u l-gharfien u rikonoxximent ghal dak li ghamel ghal Roma ma nistax niddeskrivieh bi kliemi. Biex verament thoss u tifhem x’kien ifisser Sensi ghal Roma u l-futbol Taljan in generali trid tkun taf il-bniedem mill-qrib, ghixt qrib tieghu u hassejt b’idejk ix-xoghol li ghamel biex minn klabb riesaq lejn falliment taht il-gestjoni ta’ Giuseppe Ciarrapico gab il-klabb ta’ Roma fejn hu illum.

Ghalhekk, biex nifhmu aktar din l-imhabba unika bejn dak li issa se jkun qed isegwi lil benjamini tieghu mill-post tal-mistrieh ta’ dejjem u Roma se nhalli f’idejn personaggi mportanti li jafu lil Sensi mill-vicin u li kollha hassew ir-rimors ta’ din it-telfa.

Il-bandiera l-ohra ta’ Roma, il-captain Francesco Totti, qal li t-telfa ta’ Sensi tnissel ugiegh ta’ qalb kbir ghax mhux biss intilfet personalita b’importanza enormi fl-istorja tal-klabb, izda wkoll ghax il-futol Taljan tilef bniedem ippassjonat u “veru”. Totti qal li hu jibqa’ jiftakar kull gurnata li ghadda ma’ Sensi izda l-aktar mument li se jibqa’ f’mohhu hu il-ferh li hass Sensi waqt ic-celebrazzjoni tal-kampjonat f’Circo Massimo.

Il-Presdent tal-Federcalcio Giancarlo Abete qal li t-telfa ta’ Sensi ma tfissirx biss telfa ta’ dirigent izda wkoll ta’ bniedem genwin. Abete qal li Sensi iddedika hajjtu ghal Roma u ghad-dinja tal-futbol b’passjoni u dedikazzjoni kbira. Ghal Abete Sensi mhux se jibqa’ fl-istorja biss ghas-successi li gab ma’ Roma izda ghal mod kif wasal ghalihom. Abete qal ukoll li Sensi ma kienx biss bniedem tal-ballun izda wkoll bniedem ta’ kultura kbira u imprenditur bravu li dejjem wasal fejn ried b’lealta.

Kumment helu izda li jixhed is-sahha tal-personalita ta’ Sensi ghamlu Antonio Matarrese li llum huwa l-President tal-Lega Calcio. Matarrese kien imexxi l-Federcalcio meta Sensi dahal fix-xena bhala President ta’ Roma u huwa jghid li mill-ewwel induna li fil-futbol Taljan ma kienx dahal “President” izda “il-President”.

Matarrese qal li hu kien iltaqa’ ma’ Sensi ftit wara li dan sar President ta’ Roma u mill-ewwel induna li fic-crieki tal-futbol professjonali Taljan kien dahal bniedem f’sahhtu. Matarrese qal li Sensi dejjem iggieled biex is-Socjeta tieghu tikseb ir-rispett li kien jisthoqqilha u kien jarah dritt sagrosant li Roma jkunu meqjusa u rispettati bhal klabbs il-kbar l-ohra. Sensi qatt ma qaghad lura iex jiggieled ghal Roma u matul il-glieda tieghu huwa rebah u tilef battalji izda l-gwerra rebaha ghax illum Roma jinsabu fl-oghla livelli tal-futbol Taljan.

Il-president tal-CONI Gianni Petrucci iddeskriva lil Sensi bhala dirigent serju u preparat. Petrucci qal li Sensi wera kapacita kbira biex holoq il-bilanc bejn l-interess tat-tim u l-pozizzjoni finanzjarja tal-klabb u rnexxielu jdawwar lil Roma f’realta tal-futbol Ewropew.

Ma dawn il-kummenti zdiedu dawk tal-kowc tat-tim nazzjonali Taljan Marcello Lippi li ddeskriva lil Sensi bhala president li dejjem iggieled ghal Roma izda mexxa l-battalji tieghu b’mod leali u minghajr pregudizzji. Lippi qal li huwa cempel lill-familja Sensi biex jesprimi d-dispjacir tieghu u f’din it-telefonata hu ha gost li kellu l-opportunita jenfasizza l-umanita ta’ Franco Sensi. Lippi qal ukoll li huwa mertu kbir ta’ Sensi li rnexxielu jwassal fil-gholi lil Roma kemm fl-Italja u kemm fl-Ewropa.

Kummenti kommoventi kienu ta l-eks kowc ta’ Roma Carlo Mazzone. M’hu l-ebda sigriet li Mazzone ghandu lit-tim ta’ Roma f’qalbu u ghalhekk huwa jikkonferma li ma jistax ma jibqax ihobb ghal dejjem lill-bniedem li tah ic-cans jikkowcja lit-tim favorit tieghu.

Mazzone dam tlett snin imexxi lil Roma u jghid li, ghalkemm fl-ewwel sena mhux kollox kien sejjer sew, qatt ma hass li kien hemm konfront mad-dirigenza. Anzi, jkompli Mazzone, dejjem kien hemm stima u fiducja fih mid-dirigenza Romanista. Mazzone jfahhar lil Sensi ghal mod kif dan organizza s-successjoni tieghu stess biex bil-mod ‘il mod halla t-tmexxija tal-klabb Ruman f’idejn bintu Rosella.

Mazzone jghid li ghandu rikordji sbieh li jorbtuh ma’ Sensi u dawn mhux gejjin biss mit-tlett snin li ghamel ma’ Roma. Ir-rabtiet ta’ Mazzone mal-familja Sensi baqghu f’sahhithom anki wara l-avventura ta’ dan il-kowc fi Trigoria. Fil-fatt Mazzone jikkonferma li kien jaf bil-problemi ta’ mard li kien ghaddej minnhom Sensi u qal li dan, ghalkemm sofra hafna, il-moral tieghu baqa’ f’sahhtu sal-ahhar.

Ma setax jonqos li jitkellem ukoll il-President ta’ Lazio Claudio Lotito. Lazio u Roma u Sensi u Lotito huma rivali fil-grawnd izda t-tnejn li huma dejjem irrispettaw ‘il xulxin u gharfu l-importanza tax-xoghol li kienu qed iwettqu fiz-zewg klabbs kbar ta’ Ruma.

Ghal Lotito, it-telfa ta’ Sensi ma tolqotx biss lil Roma izda wkoll id-dinja tal-futbol nazzjonali u internazzjonali. Lotito qal li Sensi ghamel 15 –il sena shah jiggieled biex jaghmel il-principji sportivi kuncett awtentiku u ewlieni fis-sistema tal-futbol Taljan. Huwa ghamel dan b’semplicita, umanita u kapacita professjonali fejn involva wkoll il-familja kollha tieghu.

Il-kap tal-Istat Taljan Giorgio Napolitano ukoll tkellem dwar it-telfa ta’ Sensi u qal li dan il-bniedem gharaf izewweg il-kapacita imprenditorjali tieghu mal-imhabba lejn l-isport biex ghamel lil Roma dak li huma llum. Napolitano qal li taht it-tmexxija tieghu Roma lahqu livelli gholjin hafna u t-tmexxija ta’ Sensi stigat aktar sapport u kabbret il-popolarita ta’ Roma.

Dawn l-elogji m’humiex klixejiet li jsiru kull meta xi hadd ihalli din id-dinja. Huma kummenti ta’ nies li jafu x’ghamel Sensi ghal Roma u kemm kien importanti biex il-klabb ta’ Roma jibda jgawdi l-profil gholi li qed igawdi llum. Izda fuq kollox dawn il-kummenti huma tieqa zghira fuq kif, jew ahjar minn min, ghandu jitmexxa klabb.

Klabb immexxi minn familja b’passjoni ghat-tim u b’imhabba vera huwa klabb bir-ruh. Klabb immexxi minn partitarju ta’ veru huwa klabb b’karattru u klabb li jiggenera l-passjoni. L-ezempju ta’ Sensi u ta’ personalitajiet ohra bhalu fl-Italja ghandu jitfa’ dawl fuq is-sabih tal-futbol u l-perikli li jidhlu fihom klabbs ohra li jintelqu f’idejn imprendituri minn barra l-pajjiz li ma jkollhom ebda rabta w affinita mal-klabb.

J’Alla l-memorja ta’ Franco Sensi ma titlaq qatt mid-dinja tal-futbol u tibqa’ tfakkarna fl-imhabba u r-rabta li darba kienet tezisti bejn sidien u klabb. Sfortunatament dan l-element qed jonqos u llum ir-ruh tal-klabb sar ghandha prezz.

Mark Mizzi (L-Orizzont, il-Hamis 21 t'Awwissu 2008)

Sven Goran Eriksson u Manchester City

Dan l-artiklu ta' Mark Mizzi gie pubblikat f' L-Orizzont tal-Hamis 1 ta' Mejju 2008

Dan l-istagun ghadu ma ntemmx izda l-futur tal-maniger ta’ Manchester City Sven Goran Eriksson diga jinsab fid-dubju. Sid il-klabb Thaksin Shinawatra iddikjara li mhux kuntent bil-prestazzjonijiet tat-tim fit-tieni parti tal-istagun u rrifjuta li jiggarantixxi li l-istagun li gej Eriksson se jkun ghadu maniger fis-City of Manchester Stadium.

Imsahha mill-miljuni ta’ Shinawatra Manchester City kellhom bidu verament tajjeb dan l-istagun u f’Awissu kienu wkoll fl-ewwel post tal-klassifika. It-tim ta’ Eriksson ma rnexxielux izomm dan ir-ritmu u, apparti l-eliminazzjoni miz-zewg tazzi domestici, spiccaw iharsu li jispiccaw il-kampjonat f’nofs il-klassifika minflok jiggieldu mal-aqwa klabbs tal-Premiership ghall-ewwel postijiet.

Shinawatra cahad spekulazzjoni li hu qed jippjana li jahtar lil Luis Felipe Scolari minflok Eriksson izda dwar Eriksson ma kkonferma xejn u qal li l-pozizzjoni tal-maniger u affarijiet ohra li ghandhom x’jaqsmu mat-tim se jigu riveduti fi tmiem l-istagun. Dak li kkonferma Shinawatra kien li se jerga’ jkun hemm turn-over qawwija ta’ plejers. L-ex Prim Ministru tat-Tajlandja qal li Manchester City ghandhom xi plejers tajbin izda ghandhom bzonn aktar. Huwa kompla li t-tim ghandu bzonn aktar difensuri u midfielders, “...specjalment midfielders”.

Din l-analizi ta’ Shinawatra hija wahda zbaljata u jekk il-kampanja akkwisti tas-City se tkun ibbazata fuq dak li qal sid il-klabb il-problemi mhux se jissolvew. Huwa car li l-akbar problema ta’ Manchester City dan l-istagun kienet fl-attakk fejn in-nuqqas ta’ attakkant prolifiku seta’ kien id-differenza bejn pozizzjoni f’nofs il-klassifika u post fl-Ewropa.

L-istatistika titkellem wahedha. Sa qabel il-loghoba tal-Premiership kontra Portsmouth l-ebda plejer ta’ Manchester City ma kien skorja aktar minn seba’ gowls. Il-plejer bl-ahjar total ta’ xuttijiet ghal-lasta u xuttijet totali ma kienx attakkant izda l-winger internazzjonali Bulgaru Martin Petrov.

Minkejja dan, dan l-istagun ghandu jitqies bhala success fis-sens li kien progress fuq dak li ghadda. Shinawatra pero jara l-affarijiet differenti u jemmen li l-investiment li ghamel fil-klabb kellu jhalli rendiment akbar. Shinawatra qed juri atteggjament komuni ghald dawk li jixtru klabbs minghajr ma jkunu kapaci jifhmu il-kultura tal-loghoba u kif jahdem il-futbol. Min huwa qrib il-loghoba jaf li l-miljuni m’humiex bizzejjed u tim bi plejers u maniger godda ghandu jinghata z-zmien biex jibda jipproduci dak li jkun mistenni minnu. Il-plejers iridu jidraw l-ambjent tal-futbol Ingliz, is-sistemi tal-kowc u anki lil xulxin. Dam ma jigrix fi ftit gimghat jew xhur u jrid jghaddi z-zmien biex it-tim jibda jiffunzjona skond il-pjani tal-maniger.

Turnovers kbar ta’ plejers kull stagun ukoll ma jghinux biex it-tim irendi u l-element ta’ konsistenza huwa mportanti biex it-tim jizviluppa u jaghti l-ahjar tieghu. Dan il-kuncett ukoll jidher li huwa aljen ghal Shinawatra u qed jinsisti li ghandu jkun hemm influss ta’ plejers godda fil-waqt li jitilqu ohrajn.

Il-partitarji ta’ Manchester City ma jahsbuhiex bhal Shinawatra u f’Eriksson jaraw maniger li jekk jinghata z-zmien u jithalla jahdem jista’ jgib sens ta’ sabilita fil-klabb. L-istabilita hija l-pedament li fuqu jrid jinbena s-success. Is-success ma jigix jekk il-klabb jibdel il-manigers u numru sostanzjali ta’ plejers sikwit u Eriksson ghandu jithalla jibni tim skond il-vizjoni tieghu.

Eriksson huwa l-ewwel maniger tas-City li rebah f’Old Trafford mill-1974 ‘il hawn u l-ewwel wiehed li wassal it-tim ghal double fuq ir-rivali tal-belt ta’ Manchester fi kwazi erbghin sena. Fuq dan il-fatturi biss Eriksson huwa idolizzat minn hafna partitarji ta’ Manchester City u l-popolarita tieghu hija element li Shinawatra m’ghandux jinjora.

Eriksson huwa konxju minn dan is-sapport u hu forsi ghalhekk li minkejja l-ispekulazzjoni dwaru qed jidher rilassat u kalm. Fis-sitwazzjoni prezenti hemm hafna elementi favorih. Minbarra s-sapport tal-partitarji huwa rega kiseb il-kunfidenza fih innfisu u ghandu c-certezza li jekk jitnehha ma jdumx ma jsib klabb iehor fejn jahdem. Dak li jird jifhem Shinawatra hu li Manchester City ghandhom bzonn Eriksson aktar milli Eriksson ghandu bzonn lil Manchester City.


Kif diga ghidna Shinawatra haseb li bil-flus li nefaq kien se jikseb success immedjat izda l-partitarji tas-City jirrealizzaw li minkejja l-flus minfuqa kien hemm pozizzjonijiet fit-tim li baqghu problema.

L-analizi dwar Eriksson ghandha tibda minn x’wiret. L-istagun ta’ qabel ha t-tim f’idejh l-ahjar plejers ta’ Manchester City kienu Joey Barton, Sylvain Distin, Richard Dunne u Micah Richards bl-ewwel tnejn jitilqu qabel wasal l-ex kowc tat-tim nazzjonali Ngliz.

Dunne u Richards saru l-kolonni li beda jibni t-tim madwarhom Eriksson u maghhom eleva mill-akkademja lil-gowlkiper Joe Hart u lil Michael Johnson. Eriksson nefaq hamsin miljun lira terlina fis-suq tat-trasferimenti izda ghal Shinawatra u anki xi kritici ta’ Eriksson dawn ma ntefqux tajjeb. Hawnhekk wiehed irid izomm f’mohhu z-zmien qasir li kellu Eriksson biex jopera fis-suq tat-trasferimenti. Meta jigi kkunsidrat dan tinbidel l-istampa kollha u Eriksson ghandu jigi ammirat ghall-akkwisti li rnexxielu jaghmel u l-mod kif irnexxielu jghqqadhom.

Elano, minkejja li fit-tieni parti tal-istagun batta xi ftit forsi minhabba l-pozizzjoni li qed jilghab fiha, huwa wiehed mill-aqwa plejers li hemm fil-Premiership u meta jidra r-ritmu u l-ammont ta ‘loghobiet li jintlagahbu fl-Ingilterra ir-rendiment tieghu se jkun ahjar. Elano kien dominanti fl-ewwel xahrejn tal-kampjonat fil-waqt li akkwist iehor ta’ Eriksson, Martin Petrov, huwa wiehed mill-aqwa wingers li hemm fil-Premiership.

It-trrasferimenti mhux kollha rnexxew. Izda kif ghidna wiehed irid jiftakar li Eriksson ma kellux hafna zmein biex jara x’ghandhom bzonn Manchester City u jistudja l-possibilitajiet li kien hemm fis-suq. Id-dipartiment li ma rnexxiex huwa l-attakk u Rolando Bianchi kien fjask fil-futbol Ingliz. Il-gudizzju fuq Benjani, Caciedo u Bojinov, li jinsab imnwegga’, ghadu kmieni wisq biex isir u l-istagun li gej inkunu nafu ahjar x’ra Eriksson f’dawn il-plejers meta ddecieda li jakkwistahom.

Dak li ghandu jigi evalwat mhumiex id-decizjonijiet u l-kapacita ta’ Eriksson izda l-operat u l-imgieba ta’ Shinawatra. Il-“Human Rights Watch” sejjhet lil Shinawtra bhala bniedem li abbuza bid-drittijiet tal-bniedem bl-aghar mod possibbli izda minkajja dan Shinawatra intlaqa’ fl-Ingilterra bhala xi eroj li se jsalva l-klabb ta’ Manchester City. Fit-Tajlandja huwa kien akkuzat ukoll bi frodi u, fil-waqt li mhux se nidhol fil-mertu ta’ jekk dawn l-akkuzi humex fondati jew le, wehed jibqa’ skantat kif fl-Ingilterra ghad m’hemmx mekkanizmu li janalizza s-sors finanzjarju ta’ persuni bhal Shinawtra li jigu fil-pajjiz u jixtru klabb meqjus bhala istituzzjoni b’finanazi li hadd ma ndaga jekk humiex nodfa jew le.


Shinawatra ghadu kif imbarka fuq progett iehor li m’hu xejn ghjar tentattiv miskalkulat biex jikseb il-popolarita mal-partitarji. Huwa beda negozjati biex jakkwista l-fantatsasta Braziljan ta’ Barcelona Ronaldinho. Li Ronaldinho aktarx jitlaq lil Barcelona huwa sigriet maghruf izda li dan se jaghzel lil Manchester City minflok klabbs ohra kbar li qed jigru wara l-firma tieghu ghandha element ta’ fantasija. Fil-futbol kollox huwa possibbli izda jkun ferm ahjar ghal Shinawatra li jhalli lil Eriksson jahdem fis-suq tat-trasferimenti fejn jista’ jimmira ghal miri aktar prattici u possibbli. Eriksson irid ikompli jakkwista plejers li bil-mod –il mod jibdew it-triq biex jistabilixxu lil Manchester City ma’ ta’ fuq fejn eventwalment jibda jsir possibbli li dan il-klabb jattira plejers tal-kalibru ta’ Ronaldinho.

Shinawatra jaghti l-impressjoni li jahseb li huwa facli li jpoggi lil Manchester City mal-ewwel erbgha’ u jkun bizzejjed li jixrtri plejers ta’ certu profil u isem biex jaghmel dan. Klabbs ohra ilhom snin twal jippruvaw jidhlu fic-cirku tal-ewwel erbgha minghar ma rnexxielhom. Li shinawatra jippretendi li jaghmel dan fl-ewwel stagun jew tnejn mhi xejn ghar pruzunzjoni jew nuqqas ta’ gharfien dwar il-loghoba u l-Premiership b’mod partikolari.

Huwa ovvju wkoll li Shinawatra qed juza lil Manchester City bhala ghodda biex jirbah il-popolarita, specjalment dik politikla f’pajjizu. Fost dawn l-attentati kien hemm mil-messaggi ta awguri li deheru fuq il-big screen fis-City of Manchester Stadium fl-okkazjoni ta’ gheluq snin ir-re tat-Tajlandja. Kien hemm ukoll il-mawra sfurzata ta’ Kasper Schmeichel u Kelvin Etuhu fit-Tajlandja f’nofs l-istagun u l-attentat ta’ Shinawatra biex jimponi tlett plejers Tajlandizi fl-iskwadra ta’ Eriksson.

Shinawatra jista’ jahseb li huma l-miljuni li jgibu s-success. Jista’ jkun li l-idea tieghu hi li s-success jasal minkejja l-kowc u mhux grazzi ghax-xoghol tal-kowc. Min jifhem il-loghoba ma jahsibhiex hekk. Dan l-istagun diga huwa progress ghal Manchester City u l-arkitett ta’ dan is-success relattiv m’huwa hadd hlief Sven Goran Eriksson. Grazzi ghax-xoghol tieghu f’Manchester id-dinja tal-futbol qed terga’ tintebah bil-kapacitajiet ta’ dan il-maniger fuq livell ta’ klabb. Shinawatra mhux jinduna b’dan u ma tkunx sorpriza li fis-Sajf li gej jiddeciedi li jerga’ jibda mill-gdid u Manchester City jitilfu l-pedamenti li rnexxilehom jibnu dan l-istagun.

Florence in pictures- These are some pics I took during a recent visit to the Tuscan city ofFlorence

Il-problemi ta' Arsenal- Mark Mizzi

“Ghalia l-bazi tal-futbol hija d-divertiment tal-ispettaturi…ahna hdax –il attur u irridu nipprovdu divertiment lil dawk li xtraw il-biljett biex jarawna. Mhux se nbiddlu l-filosofija tal-loghoba taghna issa”

Dawn huma l-kummenti tal-attakkant Olandiz ta’ Arsenal Robin Van Persie bhala reazzjoni ghall-kritika li giet indirizzata lejn it-tim fl-ahhar granet rigward il-fatt li l-futbol attraenti li jilghabu il-Gunners mhux qed iwassal ghall-unuri li suppost jinkurunaw dan it-tip ta’ loghob.

Van Persie kien qed jitkellem ftit wara l-eliminazzjoni mic-Champions League kontra Liverpool u lejlet il-loghoba tal-Premiership kontra Manchester United fejn Arsenal prattikament temmew it-tamiet taghhom li jirbhu xi unur dan l-istagun.

Il-kritika dwar Arsenal hija harxa. Li klabb jghaddi minn tlett staguni minghajr unur mhux xi dizastru u donnu dan l-istagun kulhadd nesa x’rebhu Arsenal u l-maniger taghhom Arsene Wenger fl-istaguni ta’ qabel. Wenger rebah seba’ unuri principali fl-ewwel disa’ snin tieghu f’ Londra u l-kritici oggettivi jinzghulu l-kappell ghall-mod kif ittrasforma ‘il klabb ta’ Arsenal u gab lit-tim jilghab futbol li jhallik tfittex is-superlattivi biex tiddeskrivieh.

Li tasal sal-kwarti finali tac-Champions League u tispicca t-tieni jew it-tielet fil-kampjonat hija pozizzjoni li hafna klabbs ohra jixtiequ. Il-problema ta’ Arsenal hi li huma vittma tas-success taghhom stess ghax hafna jippretendu li l-futbol taghhom ghandu jirrizulta f’aktar unuri.

Kif jghid Van Persie, “..il-kritici jistghu jghidu li Arsenal laghabu futbol mill-aqwa izda ma rebhu xejn. Fl-istess hin hemm hafna timijiet ohra li ma jilghabux il-futbol tajjeb li nilghabu ahna u ma rebhu xejn ukoll”.

Il-kritika dwar Arsenal fakkritni fid-dibattitu kontinwu dwar is-sistemi u l-filosofijia differenti bejn il-l-futbol fil-kontinent, partikolarment fl-Italja, meta mqabbla mal-futbol fir-Renju Unit. Fil-ktieb tieghu “The Italian Job” Gianluca Vialli jghid li fl-Italja l-futbol huwa meqjus bhala xoghol u allura l-uniku obbjettiv huwa li tirbah, irrelevanti kif tasal ir-rebha. Mill-banda l-ohra, skond Vialli, fl-Ingilterra il-futbol huwa bazat fuq il-kuncett ta’ loghoba fejn l-aktar importanti huwa li tikkompeti u taghti l-isforz kollu possibbli u tibqa’ tipprova sal-ahhar.

B’mod generali huwa minnu li l-plejers fl-Ingilterra jitilghu b’mentalita differenti. Il-kultura differenti tidher ukoll fil-partitarji fejn hafna jmorru l-grawnd u jippretendu li jaraw spettakklu aktar milli xi loghoba medjokri mimlija tatticizmu qisha xi loghoba cess u xi rizultat ta’ 0-0 jew 1-0. Izda minkejja dan inhoss li l-ideat ta’ Vialli huma generalizazzjoni u, almenu fejn jidhol futbol fl-oghla livelli, huma klixejiet antiki.

Il-manigers u l-plejers barranin bidlu hafna mill-mentalita Ingliza u llum kull maniger jghid li “we are in the results business”. L-implikazzjoniet finanzjarji u l-pressjoni li ghandhom fuqhom it-timijiet ma jaghmluhiex possibbli li klabb ipoggi l-ispettakklu qabel ir-rizultat. Xejn ma jikkonvincini li l-ewwel ghan ta’ kull klabb, partikolarment tal-klabbs li jkunu qed jiggieldu ghall-unuri jew post mal-ewwel erbgha, mhux li jirbhu. Naturalment kien hawn u hawn timijiet li ghandhom il-kapacita jikkombinaw l-ispettakklu mar-rizultati izda dawn huma l-ftit u jekk ir-rizultati ma jigux u jkollhom jaghzlu m’ghandix dubju liema kuncett jiddeciedu li jabbandunaw.

Il-maniger ta’ Arsenal u l-bicca l-kbira tal-plejers tieghu m’humiex Inglizi. Hadd ma jista’ jakkuzahom li telghu b’mentalita Brittanika u bhal kull maniger iehor Arsene Wenger irid jirbah. Meta l-istess maniger Franciz jghid li mhux se jbiddel il-principji tieghu u se jibqa’ jilghab l-istess loghoba attraenti ma jfissirx li ma jridx jirbah. Il-verita hi li l-futbol attraenti mhux il-kawza tan-nuqqas ta’ unuri ghal Arsenal fl-ahhar tlett snin. Ir-ragunijiet huma ohrajn izda b’kummenti bhal ta’ Van Persie u Wenger dawn ir-ragunijiet jinhbew u l-midja tibqa’ tikkoncentra fuq in-nuqqas ta’ ta’ futbol pragmatiku nhala l-kawza tan-nixfa tal-unuri.

Kulhadd jista jinnota li b’zewg plejers ta’ esperjenza u diga stabbiliti u bi skwadra ftit aktar b’sahhitha Arsenal setghu facilment rebhu aktar unuri fl-ahhar tlett snin. Id-dirigenti tal-klabb jaghtu impressjoni li lesti li jiffinanzjaw l-akkwisti li jrid Wenger izda l-maniger irid jibqa’ juri fiducja fil-plejers tieghu u jkompli jixtri plejers zghar li jkun ghadhom mhux skoperti. Jekk din hija l-verita allura Wenger ghandu jerfa’ parti mir-responsabbilta ta’ dak li gara dan l-istagun u fiz-zewg staguni li ghaddew.

Personalment nemmen li Wenger jaf aktar minn kulhadd li kellu bzonn isahhah it-tim. Nemmen li huwa l-klabb li bil-politika finanzjarja tieghu qed izomm ‘il boghod milli jakkwista plejers kbar li setghu bidlu ghal kollox dan l-istagun ghal Arsenal. Jekk inhu hekk huma d-dirigenti ta’ Arsensal li ghandhom jigu kkritikati u mhux il-maniger Franciz.

L-idea li t-tim ma kellux bzonn jissahhah hija wahda zbaljata. Wenger qal li ma jiddispjaciehx li ma sahhahx l-iskwadra f’Jannar ghax Arsenal kienu qed jilgahbu l-aqwa futbol u kienu fl-ewwel post tal-kampjonat. Huwa minnu li t-tieqa tat-trasferimenti ta’ jannar hija wahda difficli izda Manchester United urew li z-zmien propizju biex issahhah it-tim huwa meta tkun sejjer tajjeb. Wara li saru champions l-istagun li ghadda Manchester United akkwistaw lil Owen Hargreaves, Nani, Anderson u Carlos Tevez u llum l-iskwadra taghhom hija l-ghira ta’ kullhadd..

Kienet ta’ min kienet id-decizjoni huwa car li n-nuqqas ta’ kwantita u kwalita fl-iskwadra hija r-raguni principali ghall-problemi ta’ Arsenal. L-ahhar loghobiet fic-Champions League u l-kampjonat ikkonfermaw dan u la Wenger u lanqas il-klabb ma jistghu jibqghu jaharbu mill-fatt li zbaljaw meta ma sahhewx l-iskwadra bi plejers aktar stabbiliti. Il-loghoba tal-kampjonat kontra Liverpool giet bejn iz-zewg legs bejn l-istess zewg timijiet fic-Champions League. Iz-zewg manigers serrhu xi plejers izda ironikament, minkejja li ghamlu tmien tibdiliet, kienu Liverpool li deheru l-anqas affetwati u laghabu l-aktar futbol fluidu.

Dan in-nuqqas deher ukoll fil-loghoba tal-kampjonat f’Old Trafford fejn minkejja li Arsenal bdew ahjar, Manchester United minn fuq il-bank kellhom il-lussu li jdahhlu plejers bhal Tevez, Anderson u Giggs biex hadu l-kmand tal-loghoba u qacctu lill-Arsenal mit-tellieqa ghall-kampjonat.

In-nuqqasijiet ta’ Arsenal f’dan ir-rigward ma deherux biss f’dawn iz-zewg loghobiet. Karreteristika ta’ Arsenal fl-ewwel tlett kwarti tal-istagun kienet li kienu kapaci jirbhu fl-ahhar minuti meta t-timijet ohra jkunu ghajjew. Arsenal kien jibqghalhom dik l-istamina li taghmel id-differenza fl-ahhar mumenti tal-loghoba u din rebbhithom hafna punti li deheru mitlufa. Dan kollu sparixxa fl-ahhar u fl-aktar parti krucjali tal-istagun fejn it-tim deher ghajjien fizikament u mentalment. Cesc Fabregas, li huwa l-mutur tat-tim, deher litteralment mahruq ghax dan, bhal plejers l-ohra importanti, rari kien mserrah. Kull meta plejers bhal Fabregas u Adebayor bdew minn fuq il-bank spiccaw kellhom jiddahhlu fil-loghoba sabiex jaqilghu lit-tim mill-problemi.

Apparti l-ghajja fizika, spikkat ukoll l-ghajja mentali. Arma ohra ta’ Arsenal hija l-karattru u s-sahha mentali li tippermettilhom jirkupraw rizultati w loghobiet mitlufa. Din il-karreteristika wkoll telqet fl-ahhar gimghat. Apparti r-rebha ta’ 3-2 fuq Bolton, kull meta l-affarijiet bdew gejjin hazin, Arsenal cedew l-armi b’mod relattivament facli.

L-injuries li sofrew Arsenal lanqas ghinu l-kawza ta’ Wenger. Il-Gunners tilfu lil Eduardo meta kien sab saqajh fil-futbol Ingliz u beda jsib ix-xika b’mod regolari. Van Persie qatt ma rega’ gie ghal li kien wara l-injuy li ghadda minnha u Nicklas Bendtner mhux sostitut tal-istess klassi. Dawn ic-cirkostanzi flimkien tefghu ir-responsabbilta kollha tal-gowls fuq spallejn Adebayor li meta sab ruhu wahdu wera li ghadu mhux matur bizzejjed biex jaqdi dan ir-rwol u l-gowls nixfu.

L-injury ta’ Bacary Sagna kienet daqqa ta’ harta ohra ghal Arsenal ghalkemm hawnekk jifhol ftit tad-dubju dwar l-ghazliet ta’ Wenger. Minflok mela n-nuqqas ta’ Sagna b’Eboue li huwa difensur laterali, insista li jkompli jilghab lil Eboue f’nofs il-grawnd b’Toure jiehu l-pozizzjoni ta’ difensur laterali u Senderos jimla l-post ta’ Toure. Din is-sistema ma hadmitx. Senderos m’ghandux il-klassi mehtiega f’dan il-livell fil-waqt li huwa ovvju li l-pozizzjoni ta’ difensur laterali mhix wahda komda ghal Kolo Toure.

B’din l-ghazla d-difiza marret il-bahar ghax mal-ispustament ta’ Toure u l-introduzzjoni ta’ Senderos waslet ukoll l-incertezza ta’ William Gallas li donnu tilef il-fiducja kollha fih innifsu u fil-plejers shabu. L-atteggjament ta’ dan tal-ahhar fil-loghoba kontra Birmingham ma kienx atteggjament ta’ captain u dakinhar, apparti li halla t-tensjoni tal-ahhar parti tl-istagun teghlbu u titfghu fi krizi, tilef ukoll il-fiducja ta’ shabu li suppost iharsu lejn il-captain biex jiehdu s-sapport morali fl-aktar mumenti difficli. Ma dawn ic-cirkostanzi kollha kien hemm ukoll l-injuries ta’ Flamini u Rosicky li komplew jiddecimaw l-iskwadra diga dghajfa ta’ Wenger.

In-nuqqas ta’ esperjenza ukoll laghab parti mportanti hafna dan l-istagun. Hafna jghidu li minkejja li l-eta medja tal-plejers ta’ Arsenal hija baxxa, dawn xorta ghandhom esperjenza twila fl-oghla livelli tal-futbol. Dan huwa minnu izda l-eta tibqa’ dik li hi u n-nuqqas ta’ maturita ta’ dawn il-plejers f’mumenti kritici tal-istagun swew qares lit-tim ta’ Wenger. Il-kritici jghidu li Arsenal qatt ma hassew lil Patrick Vieira u lil Thierry Henry. Jekk thares biss lejn l-ispettakklu dan huw minnu izda jekk thares lejn l-unuri it-teorija taqa’.

Ikun ingust fil-konfornt ta’ Arsenal, Wenger u l-futbol in generali jekk nibqghu intambru li Arsenal ma rebhux unuri ghax jilghabu l-futbol sabih. Biex rebah seba’ unuri Arsene Wenger qatt ma laghab futbol ikrah. Wenger jaf jilghab biss il-loghoba li tpaxxi l-ghajn u biha rnexxielu jirbah. Id-differenza kienet l-iskwadra li kienet akbar, ahjar u aktar matura. Jekk min hu responsabbli mil-policy tat-trasferimenti ta’ Arsenal jirrealizza dan, it-tazzi fl-Emirates jergghu jibdew gejjin.